เมนู

4. จตุตฺถสงฺฆาทิเสสสิกฺขาปทวณฺณนา

[694-8] จตุตฺเถ ปาทปีฐํ นาม โธตปาทฏฺฐปนกํฯ ปาทกฐลิกา นาม อโธตปาทฏฺฐปนกํ อนญฺญาย คณสฺส ฉนฺทนฺติ ตสฺเสว การกคณสฺส ฉนฺทํ อชานิตฺวาฯ วตฺเต วตฺตนฺตินฺติ เตจตฺตาลีสปฺปเภเท เนตฺถารวตฺเต วตฺตมานํฯ เสสํ อุตฺตานเมวฯ

ธุรนิกฺเขปสมุฏฺฐานํ – กายวาจาจิตฺตโต สมุฏฺฐาติ, กิริยากิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ , โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทุกฺขเวทนนฺติฯ

จตุตฺถสิกฺขาปทํฯ

5. ปญฺจมสงฺฆาทิเสสสิกฺขาปทวณฺณนา

[701] ปญฺจเม – เอกโต อวสฺสุเตติ เอตฺถ ‘‘ภิกฺขุนิยา อวสฺสุตภาโว ทฏฺฐพฺโพ’’ติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํฯ มหาอฏฺฐกถายํ ปเนตํ น วุตฺตํ, ตํ ปาฬิยา สเมติฯ เสสํ อุตฺตานเมวฯ

ปฐมปาราชิกสมุฏฺฐานํ – กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทฺวิเวทนนฺติฯ

ปญฺจมสิกฺขาปทํฯ

6. ฉฏฺฐสงฺฆาทิเสสสิกฺขาปทวณฺณนา

[705-6] ฉฏฺเฐ – ยโต ตฺวนฺติ ยสฺมา ตฺวํฯ อุยฺโยเชติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติอาทิกา สงฺฆาทิเสสปริโยสานา อาปตฺติโย กสฺสา โหนฺตีติ? อุยฺโยชิกายฯ วุตฺตญฺเจตํ ปริวาเรปิ –

‘‘น เทติ น ปฏิคฺคณฺหาติ, ปฏิคฺคโห เตน น วิชฺชติ;

อาปชฺชติ ครุกํ น ลหุกํ, ตญฺจ ปริโภคปจฺจยา;

ปญฺหา เมสา กุสเลหิ จินฺติตา’’ติฯ (ปริ. 481);

อยญฺหิ คาถา อิมํ อุยฺโยชิกํ สนฺธาย วุตฺตาฯ อิตริสฺสา ปน อาปตฺติเภโท ปฐมสิกฺขาปเท วิภตฺโตติฯ เสสํ อุตฺตานเมวฯ

ติสมุฏฺฐานํ – กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ติเวทนนฺติฯ

ฉฏฺฐสิกฺขาปทํฯ

7. สตฺตมสงฺฆาทิเสสสิกฺขาปทวณฺณนา

[709] สตฺตเม – ยาวตติยกปทตฺโถ มหาวิภงฺเค วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพฯ เสสํ อุตฺตานเมวาติฯ

สมนุภาสนสมุฏฺฐานํ – กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทุกฺขเวทนนฺติฯ

สตฺตมสิกฺขาปทํฯ

8. อฏฺฐมสงฺฆาทิเสสสิกฺขาปทวณฺณนา

[715] อฏฺฐเม – กิสฺมิญฺจิเทว อธิกรเณติ จตุนฺนํ อญฺญตรสฺมิํฯ ปทภาชเน ปน เกวลํ อธิกรณวิภาคํ ทสฺเสตุํ ‘‘อธิกรณํ นาม จตฺตาริ อธิกรณานี’’ติอาทิ วุตฺตํฯ เสสํ อุตฺตานเมว สทฺธิํ สมุฏฺฐานาทีหีติฯ

อฏฺฐมสิกฺขาปทํฯ