เมนู

(167) 2. นตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจูติกถา

[780] นตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจูติ? อามนฺตาฯ นตฺถิ อรหนฺตฆาตโกติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.… อตฺถิ อรหนฺตฆาตโกติ? อามนฺตาฯ อตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจูติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.… นตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจูติ? อามนฺตาฯ โย อรหนฺตํ ชีวิตา โวโรเปติ, สติ ชีวิเต ชีวิตาวเสเส ชีวิตา โวโรเปติ, อสติ ชีวิเต ชีวิตาวเสเส ชีวิตา โวโรเปตีติ? สติ ชีวิเต ชีวิตาวเสเส ชีวิตา โวโรเปตีติฯ หญฺจิ สติ ชีวิเต ชีวิตาวเสเส ชีวิตา โวโรเปติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ – ‘‘นตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจู’’ติฯ อสติ ชีวิเต ชีวิตาวเสเส ชีวิตา โวโรเปตีติ, นตฺถิ อรหนฺตฆาตโกติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.…ฯ

[781] นตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจูติ? อามนฺตาฯ อรหโต กาเย วิสํ น กเมยฺย, สตฺถํ น กเมยฺย, อคฺคิ น กเมยฺยาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.… นนุ อรหโต กาเย วิสํ กเมยฺย , สตฺถํ กเมยฺย, อคฺคิ กเมยฺยาติ? อามนฺตาฯ หญฺจิ อรหโต กาเย วิสํ กเมยฺย, สตฺถํ กเมยฺย, อคฺคิ กเมยฺย, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ – ‘‘นตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจู’’ติฯ

อรหโต กาเย วิสํ น กเมยฺย, สตฺถํ น กเมยฺย, อคฺคิ น กเมยฺยาติ? อามนฺตาฯ นตฺถิ อรหนฺตฆาตโกติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.…ฯ

[782] อตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจูติ? อามนฺตาฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา – ‘‘นาหํ, ภิกฺขเว, สญฺเจตนิกานํ กมฺมานํ กตานํ อุปจิตานํ อปฺปฏิสํเวทิตฺวา พฺยนฺตีภาวํ วทามิ; ตญฺจ โข ทิฏฺเฐว ธมฺเม อุปปชฺชํ วา อปเร วา ปริยาเย’’ติฯ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา ฯ เตน หิ นตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจูติฯ

นตฺถิ อรหโต อกาลมจฺจูติกถา นิฏฺฐิตาฯ

17. สตฺตรสมวคฺโค

(168) 3. สพฺพมิทํ กมฺมโตติกถา

[783] สพฺพมิทํ กมฺมโตติ? อามนฺตาฯ กมฺมมฺปิ กมฺมโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.… สพฺพมิทํ กมฺมโตติ? อามนฺตาฯ สพฺพมิทํ ปุพฺเพกตเหตูติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.… สพฺพมิทํ กมฺมโตติ? อามนฺตาฯ สพฺพมิทํ กมฺมวิปากโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.…ฯ

[784] สพฺพมิทํ กมฺมวิปากโตติ? อามนฺตาฯ กมฺมวิปาเกน ปาณํ หเนยฺยาติ? อามนฺตาฯ ปาณาติปาโต สผโลติ? อามนฺตาฯ กมฺมวิปาโก สผโลติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.… กมฺมวิปาโก อผโลติ? อามนฺตาฯ ปาณาติปาโต อผโลติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.…ฯ

กมฺมวิปาเกน อทินฺนํ อาทิเยยฺย…เป.… มุสา ภเณยฺย… ปิสุณํ ภเณยฺย… ผรุสํ ภเณยฺย… สมฺผํ ปลเปยฺย… สนฺธิํ ฉินฺเทยฺย… นิลฺโลปํ หเรยฺย… เอกาคาริกํ กเรยฺย… ปริปนฺเถ ติฏฺเฐยฺย… ปรทารํ คจฺเฉยฺย… คามฆาตกํ กเรยฺย… นิคมฆาตกํ กเรยฺย… กมฺมวิปาเกน ทานํ ทเทยฺย… จีวรํ ทเทยฺย … ปิณฺฑปาตํ ทเทยฺย… เสนาสนํ ทเทยฺย… คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ ทเทยฺยาติ? อามนฺตาฯ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาโร สผโลติ? อามนฺตาฯ กมฺมวิปาโก สผโลติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.… กมฺมวิปาโก อผโลติ? อามนฺตาฯ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาโร อผโลติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป.…ฯ

[785] น วตฺตพฺพํ – ‘‘สพฺพมิทํ กมฺมโต’’ติ? อามนฺตาฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา –

‘‘กมฺมุนา วตฺตตี [วตฺตติ (ปี. ก., ม. นิ. 2.460), วตฺตเต (?)] โลโก, กมฺมุนา วตฺตตี [วตฺตติ (ปี. ก., ม. นิ. 2.460), วตฺตเต (?)] ปชา;

กมฺมนิพนฺธนา สตฺตา, รถสฺสาณีว ยายโต [ม. นิ. 2.460; สุ. นิ. 659]

‘‘กมฺเมน กิตฺติํ ลภเต ปสํสํ,

กมฺเมน ชานิญฺจ วธญฺจ พนฺธํ;

ตํ กมฺมํ นานากรณํ วิทิตฺวา,

กสฺมา วเท นตฺถิ กมฺมนฺติ โลเก’’ติฯ

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตาฯ เตน หิ ‘‘สพฺพมิทํ กมฺมโต’’ติฯ

สพฺพมิทํ กมฺมโตติกถา นิฏฺฐิตาฯ

17. สตฺตรสมวคฺโค